Leadership | People Development | Empowerment
Có một nghịch lý trong quản trị:
Một nhà quản lý càng giỏi giải quyết mọi vấn đề, đội ngũ đôi khi càng ít có cơ hội học cách tự giải quyết vấn đề.
Khi nhân viên gặp khó khăn, người quản lý lập tức đưa ra câu trả lời. Khi có quyết định khó, họ quyết định thay. Khi có sai sót, họ trực tiếp sửa.
Cách làm này có thể tạo ra kết quả nhanh, nhưng về dài hạn có thể tạo ra sự phụ thuộc.
Một câu hỏi quan trọng hơn cần được đặt ra:
Người lãnh đạo đang tạo ra kết quả, hay đang tạo ra năng lực tạo kết quả?
Từ “làm cho đội ngũ” đến “làm cho đội ngũ có khả năng”
Nghiên cứu của Gallup cho thấy người quản lý có ảnh hưởng rất lớn đến trải nghiệm của nhân viên: Gallup ước tính người quản lý có liên quan đến khoảng 70% sự khác biệt về mức độ gắn kết giữa các nhóm làm việc.
Điều này cho thấy vai trò của Manager không chỉ nằm ở việc giao việc và kiểm soát KPI.
Manager là người tạo ra môi trường để con người phát triển năng lực và hiệu suất.
Tuy nhiên, đây cũng là một thách thức lớn.
Theo Deloitte 2025 Global Human Capital Trends, các nhà quản lý hiện dành gần 40% thời gian cho giải quyết vấn đề trước mắt và công việc hành chính, trong khi chỉ khoảng 13% thời gian dành cho phát triển con người.
Nói cách khác:
Nhiều nhà quản lý đang quá bận để quản lý công việc, đến mức không còn đủ thời gian để phát triển con người.
Lãnh đạo không phải là “có câu trả lời”
Một nhà lãnh đạo có thể nói:
“Hãy làm theo cách này.”
Nhưng một nhà lãnh đạo phát triển con người sẽ hỏi:
“Nếu em là người chịu trách nhiệm cuối cùng, em sẽ chọn phương án nào? Vì sao?”
Sự khác biệt nằm ở đây.
Câu trả lời giải quyết vấn đề hiện tại.
Câu hỏi đúng phát triển năng lực cho vấn đề tiếp theo.
Đó cũng là lý do McKinsey chỉ ra rằng các chương trình phát triển lãnh đạo hiệu quả không đơn thuần là truyền đạt kiến thức. Việc phát triển lãnh đạo cần gắn với bối cảnh và chiến lược của tổ chức, tạo cơ hội áp dụng vào công việc và có cơ chế củng cố thay đổi sau đào tạo.
Một phép thử đơn giản
Hãy thử tự hỏi:
Nếu tôi vắng mặt trong một tháng, đội ngũ của tôi sẽ như thế nào?
Nếu mọi quyết định vẫn phải chờ bạn, mọi vấn đề vẫn phải được bạn giải quyết, mọi nhân viên vẫn cần bạn hướng dẫn từng bước — có thể bạn đang là người không thể thiếu.
Nhưng nếu đội ngũ vẫn có thể tự quyết định, phối hợp, giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm về kết quả — bạn đã tạo ra thứ có giá trị hơn:
một đội ngũ có năng lực.
Đó là cấp độ cao hơn của lãnh đạo.
Bởi cuối cùng, thành công của một nhà lãnh đạo không nên được đo bằng câu hỏi:
“Tôi đã làm được bao nhiêu?”
mà bằng câu hỏi:
“Tôi đã giúp bao nhiêu người có thể làm được những điều mà trước đây họ chưa làm được?”
Góc nhìn của LET
LET tin rằng phát triển lãnh đạo phải hướng đến sự trưởng thành của con người và năng lực của tổ chức, chứ không chỉ dừng lại ở việc trang bị thêm kiến thức.
Lead – tạo định hướng và mục đích.
Empower – phát triển năng lực và trao quyền.
Transform – biến năng lực thành hành động và kết quả.
Bởi một nhà lãnh đạo tốt có thể tạo ra kết quả.
Nhưng một nhà lãnh đạo xuất sắc tạo ra những con người có khả năng tiếp tục tạo ra kết quả.
Nguồn tham khảo: Gallup – The Manager’s Role in Improving Teamwork / Employee Engagement; Deloitte – 2025 Global Human Capital Trends; McKinsey & Company – What’s Missing in Leadership Development?
